Waarom vergeten we wat voor ons derde gebeurde? Hoe komt het dat geuren zulke vroege herinneringen losmaken? Antwoorden hierop en meer in dit beroemde en zeer toegankelijke luisterboek over het geheugen.
In het autobiografische geheugen tekenen we onze persoonlijke lotgevallen op. Het is het register dat we raadplegen als iemand ons vraagt wat onze vroegste herinnering is, hoe het huis eruit zag waar we als kind hebben gewoond of wat het laatste boek is dat we hebben gelezen.
Het autobiografische geheugen groeit samen met ons op. Het is onze intiemste metgezel, maar stelt ons ook voor vragen.
Waarom trekt het zich zo weinig van onze opdrachten aan, maakt het zoek wat we hadden willen bewaren, of komt het kwispelstaartend aandragen wat we juist hadden weggegooid om het kwijt te raken? Waarom zijn we vrijwel alles vergeten wat voor ons derde of vierde gebeurde? Hoe komt het dat geuren zulke vroege herinneringen losmaken? Waarom hebben we zo'n feilloos geheugen voor krenkingen? Waarom lijkt het leven sneller te gaan als je ouder wordt?
Ingekorte versie
Over de auteur
Douwe Draaisma (1953) studeerde psychologie en filosofie aan de Universiteit van Groningen. Daarna vertrok hij naar de Universiteit van Utrecht, waar hij in 1993 promoveerde bij Piet Vroon op een proefschrift over de metaforische aard van de taal waarin we over het geheugen denken en spreken (handelseditie: De Metaforenmachine. Een geschiedenis van het geheugen).
In 1993 keerde hij terug naar de Universiteit van Groningen als docent theorie en geschiedenis van de psychologie. Draaisma publiceerde onder meer over de geschiedenis van het begrip precisie in de vroege experimentele psychologie (The Age of Precision: F.C. Donders and the Measurement of Mind) en over het autobiografisch geheugen (Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt). Andere publicaties hebben betrekking op de psycholoog-filosoof Gerard Heymans (1857-1930), William James, de geschiedenis van tijdmeting en de geschiedenis van de neurologie. Bij de Van der Leeuw-Lezing 2002 van Ian McEwan trad Draaisma op als co-referent. In 1990 ontving Draaisma van het Nederlands Instituut voor Psychologen de Heymans Prijs voor zijn onderzoek naar de geschiedenis van de psychologie. Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt is bekroond met verschillende wetenschappelijke en literaire prijzen.
In 2003 werd Draaisma benoemd tot bijzonder hoogleraar geschiedenis van de psychologie, op een leerstoel van het Archief- en Documentatiecentrum Nederlandse Psychologie.
Over de spreker
Jan Meng begon zijn carriere als boekhandelaar, was columnist voor Het Parool en werkt voor o.a. VPRO radio. Hij is bij tienduizenden luisterboeklezers geliefd vanwege zijn vertolkingen van o.a. In de ban van de Ring (Tolkien), alle delen van Harry Potter en diverse Roald Dahl titels. Jan Meng is al 30 jaar verliefd op lezen en voorlezen.
Recensies
'Een briljant boek over vragen die we ons allemaal wel eens hebben gesteld, geschreven met de elegantie van een wetenschapper die zich voor iedereen begrijpelijk kan maken omdat hij zijn vak tot in de toppen van zijn vingers beheerst.' (Ger Groot - De Groene Amsterdammer)
'Voor zowel vakbroeder als leek een buitengewoon mooi boek.' (Ranne Hovius - Volkskrant)
'Jan Meng is een doorgewinterde voorlezer. Met zijn warme stemgeluid en treffende intonatie weet hij de aandacht voortdurend vast te houden.' (Bas Maliepaard - Trouw)
Bas Haring benadrukt in dit bijzondere college dat de evolutie plaatsvindt zonder voorbedachten rade. Een boeiend college over variatie, overerving en de druk om in leven te blijven.
In 1939 startten de Amerikanen in het geheim het project dat zou leiden tot de atoombom. Een boeiend en multidisciplinair college over de atoombom en de nucleaire wapenwedloop.
Op zijn eigen onnavolgbare wijze geeft Maarten van Rossem een overzicht van ons alomvattende verleden en toont de samenhang tussen wetenschapsgebieden die gewoonlijk zelden met elkaar in verband worden gebracht.
In dit college gaat Bas Haring in op die geschiedenis en eindigt met moderne natuurwetenschappelijke visies op bewustzijn. Ondertussen komen vragen als de volgende aan de orde: bestaat bewustzijn echt of is het een illusie?