Wij hanteren voor onze planeet vaak de menselijke maat en niet de maat van de aarde zelf. De aarde heeft een eigen leven dat al vier en een half miljard jaar duurt. Alle natuurrampen hebben in het verleden al eens plaatsgevonden: een tweehonderd meter hogere en honderd meter lagere zeespiegel, een broeikasaarde met meer dan twintig keer zoveel CO2 in de atmosfeer en een twintig keer zo snelle zeespiegelstijging als nu. Voor de aarde is dat allemaal niets nieuws. In deze serie colleges laat Kroonenberg zien hoe de aarde écht werkt aan de hand van de drie klimaatextremen die de aarde de laatste 250 miljoen jaar heeft meegemaakt: de woestijnaarde, de broeikasaarde en de ijstijdaarde. De aarde in rood, groen en wit.
Dit luisterboek maakt deel uit van de hoorcollegesreeks NRC Handelsblad Academy die wordt geproduceerd door het NRC in samenwerking met Home Academy Publishers. Onder de naam NRC Handelsblad Academie organiseert de krant speciaal voor abonnees evenementen met een educatief karakter. Een uitdagende selectie cursussen, lezingen, debatten, hoorcolleges en reizen op het gebied van cultuur, maatschappij en persoonlijke ontwikkeling vindt u regelmatig in de krant en op nrc.nl/academie.
Inhoud De woestijnaarde
Hoofdstuk 1: Waarom hier lad en daar zee? Waarom hier gebergte en daar vlak?
Hoofdstuk 2: Plaattektoniek en de drie klimaatextremen
Hoofdstuk 3: Pangea in het Perm: woestijnen, rode zandstenen, lage zeespiegel, laag CO2
Hoofdstuk 4: Nederlands aardgas: geschenk van de woestijnaarde
Hoofdstuk 5: Zoutpijlers: ook een geschenk van de woestijnaarde
Hoofdstuk 6: De Perm-Trias uitsterframp
De broeikasaarde
Hoofdstuk 7: Het uiteendrijven van Pangea. Snelle zeespiegelstijging
Hoofdstuk 8: Nederlandse aardolie: geschenk van de broeikasaarde
Hoofdstuk 9: Reservoir gesteenten. Bentheimer zandsteen
Hoofdstuk 10: De broeikasaarde
Hoofdstuk 11: De koolstofcyclus en de kalksteenvorming
Hoofdstuk 12: De Krijt-Tertiair meteorietinslag
De ijstijdaarde
Hoofdstuk 13: Van broeikasaarde naar ijstijdaarde
Hoofdstuk 14: De Milankovic-klimaatcycli
Hoofdstuk 15: Waarom Milankovic gelijk had
Hoofdstuk 16: De ijstijdaarde
Hoofdstuk 17: De tijd van homo sapiens
Hoofdstuk 18: Wat nu?
Over de auteur
Salomon B. Kroonenberg (1947) is sinds 1996 hoogleraar geologie aan de Technische Universiteit Delft en houdt zich daar vooral bezig met hoe delta’s en andere sedimentaire systemen zich gedragen bij een veranderende zeespiegel. Daarvoor was hij veertien jaar hoogleraar geologie bij de Landbouw Universiteit Wageningen en de eerste tien jaar van zijn loopbaan werkte hij in diverse geologische functies in Suriname, Swaziland en Colombia. Hij studeerde en promoveerde aan de Universiteit van Amsterdam. Van 2000 tot 2005 was hij voorzitter van de Raad voor Aarde en Klimaat van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. In 2008 ontving hij een ereprofessoraat van de Moskouse Staatsuniversiteit.
In zijn boek De menselijke maat – de aarde over tienduizend jaar (Uitgeverij Atlas, 2006, herziene en uitgebreide editie 2008) relativeert hij de rol van de mens op aarde en betoogt hij dat er in de huidige klimaatdiscussie onvoldoende rekening wordt gehouden met lange-termijnveranderingen. Het boek kreeg veel media-aandacht en werd in 2007 bekroond met de Eureka prijs voor het beste populair-wetenschappelijke boek. Het is vertaald in het Duits, een Turkse editie is in voorbereiding. Kijk voor meer informatie op www.salomonkroonenberg.nl.
In 1939 startten de Amerikanen in het geheim het project dat zou leiden tot de atoombom. Een boeiend en multidisciplinair college over de atoombom en de nucleaire wapenwedloop.
Op zijn eigen onnavolgbare wijze geeft Maarten van Rossem een overzicht van ons alomvattende verleden en toont de samenhang tussen wetenschapsgebieden die gewoonlijk zelden met elkaar in verband worden gebracht.
In dit college gaat Bas Haring in op die geschiedenis en eindigt met moderne natuurwetenschappelijke visies op bewustzijn. Ondertussen komen vragen als de volgende aan de orde: bestaat bewustzijn echt of is het een illusie?
Om de wording van onze moderne westerse cultuur te begrijpen is er nauwelijks een fascinerender onderwerp dan de verhouding tussen wetenschap en godsdienst.
Wat is godsdienst? Hoe verhoudt de godsdienst zich tot wetenschappelijke kennis? Wat zijn de wetenschappelijke verklaringen van het verschijnsel godsdienst en hoe verloopt het debat over Intelligent Design?
Salomon B. Kroonenberg (1947) is sinds 1996 hoogleraar geologie aan de Technische Universiteit Delft en houdt zich daar vooral bezig met hoe delta’s en andere sedimentaire systemen zich gedragen bij een veranderende zeespiegel. Daarvoor was hij veertien jaar hoogleraar geologie bij de Landbouw Universiteit Wageningen en de eerste tien jaar van zijn loopbaan werkte hij in diverse geologische functies in Suriname, Swaziland en Colombia. Hij studeerde en promoveerde aan de Universiteit van Amsterdam. Van 2000 tot 2005 was hij voorzitter van de Raad voor Aarde en Klimaat van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. In 2008 ontving hij een ereprofessoraat van de Moskouse Staatsuniversiteit.
