Luisteren is ook lezen

Geen tijd om boeken te lezen? Dan zijn luisterboeken iets voor u. Droom weg terwijl u luistert naar een spannend verhaal of boeiend betoog, voorgelezen door de auteur of een professionele stem. Vroeger werden luisterboeken verkocht op cassette of CD, maar de iPhone-generatie downloadt ze liever bij Luisterrijk, de downloadshop voor luisterboeken. Hieronder de geschiedenis van het luisterboek in het kort.

Steeds meer uitgevers besluiten luisterboeken te produceren. Er zijn verschillende redenen om te kiezen voor een luisterboek. Sommige mensen luisteren nu eenmaal liever dan dat ze lezen. Het luisteren naar een boek kan bovendien op plekken waar lezen lastig is: op de fiets, in de auto, tijdens het sporten of als u aan het strijken bent...

Stijgende populariteit

Het luisterboek is in de laatste jaren steeds meer in de belangstelling komen te staan. In 2006 waren er nog geen 400 luisterboeken te koop in de winkel. Inmiddels zijn dat er al 4500 in een groot aantal categorieën. Denk aan romans, thrillers, kinderboeken, managementboeken, hoorspelen, documentaires en hoorcolleges. Het publiek reageert positief. Media pikte het fenomeen vroeg op. TV-programma NOVA zond al in 2005 een reportage over luisterboeken uit

Dat het luisterboek populair werd heeft lang geduurd. Ruim dertig jaar geleden kwam Maurits Rubinstein op het idee om luisterboeken op de markt te brengen. Hij richtte uitgeverij Rubinstein op. Het is nog altijd de grootste uitgever van luisterboeken. Het eerste project van deze neef van schrijfster Renate Rubinstein was de opname van het boek Nee heb je. Een boek van Renate Rubinstein die zij zelf voorlas. Daarmee werd er voor het eerst in ons land een luisterboek verkocht voor volwassen lezers (danwel luisteraars). De echte doorbraak in ons land kwam met de Nederlandse luisterboeken van Harry Potter. Er gingen er vele duizenden van over de toonbank. 

Lange files

In de Verenigde Staten is het fenomeen luisterboek al decennia lang populair. Vermoedelijk komt dit door de grote afstanden die de Amerikanen afleggen in hun auto. Een luisterboek is dan een welkome afleiding. In de VS bestaat zo’n acht tot tien procent van de boekenmarkt uit audioboeken en de belangstelling ervoor groeit de laatste jaren hard. Ook in Nederland neemt de interesse toe - mede dankzij de lange files. De lijst met auteurs waarvan luisterboeken te koop zijn, is indrukwekkend. Voorbeelden zijn Jan Wolkers, Freek de Jonge, Margriet de Moor, Lieneke Dijkzeul, Nelleke Noordervliet, Herman Koch, Heleen van Royen, Saskia Noort, Yvonne Keuls, Max Pam, Jeroen Brouwers en Willem de Ridder.

Naast de luisterboeken vinden ook opnames van hoorcolleges gretig aftrek. Uitgever Home-Academy nam hierin het voortouw en kwam met tientallen hoorcolleges over allerhande onderwerpen. Voorbeelden zijn colleges over de Islam, Amerika, Beethoven en virussen. Stuk voor stuk gegeven door vooraanstaande hoogleraren, onder wie Maarten van Rossem, Herman Philipse en Paul Cliteur. Hoorcolleges downloaden is eveneens mogelijk bij Luisterrijk.

Beeldende klanken

Een bijzondere variant op het luisterboek is het hoorspel. In vroeger dagen razend populair op de Nederlandse radio. De introductie van televisie deed het hoorspel de das om, maar nog altijd denken velen met weemoed terug naar de beeldende klanken van een mooi geproduceerd hoorspel. Uitgeverij De Hoorspelfabriek nam het initiatief om weer hoorspelen op de markt te brengen. Het gaat zowel om oude hoorspelen die ooit op de radio werden uitgezonden, als om nieuw materiaal. Ook hoorspelen downloaden kan bij Luisterrijk.

Bij iedere productie – luisterboek, hoorcollege of hoorspel – is één onderdeel essentieel: een prettige stem. Soms is dat de schrijver zelf, maar veel vaker kiest een uitgever voor acteurs, radiopresentatoren of meestervertellers. Tot de laatste categorie behoren Willem de Ridder en Jan Meng. De laatste werd bekend doordat hij zijn stem gaf aan de Nederlandse luisterboeken van Harry Potter. Een interview met Meng vindt u op deze site. De stemmen van deze voorlezers geven het luisterboek een extra dimensie mee.

Smartphone en tablet

Het is duidelijk: het luisterboek zit in een stroomversnelling. Het aantal luisterboeken op de Nederlandse markt stijgt, net als de verkoopcijfers. Luisterboeken downloaden via internet is inmiddels meer dan tien jaar mogelijk en raakt steeds meer ingeburgerd. Luisterrijk was eind 2006 de eerste webwinkel met een breed aanbod van downloadbare luisterboeken. Downloaden maakt het overzetten van de luisterboeken op een mp3-speler kinderspel. U downloadt de bestanden direct naar uw computer en zet ze eenvoudig over op uw mp3-speler of usb-stick om ze in de trein, op de fiets, in de auto of tijdens het sporten te beluisteren.

Voor smartphone en tablets is er de Luisterrijk-app waardoor luisterboeken downloaden helemaal eenvoudig is. U logt in met uw Luisterrijk-account op de app waarna uw lijst met aangeschafte luisterboeken verschijnt. Door op downloaden te klikken worden de luisterboeken op het apparaat opgeslagn. U kunt ze meteen (of op een later moment) kunt afluisteren via de app. Wie een smart speaker gebruikt kan de luisterboeken centraal opslaan, bijvoorbeeld op een NAS en daarna overal in het huis starten met de app van de smart speaker. 

Luisteren is ook lezen

Al meer dan tien jaar organiseert de boekenbranche jaarlijks de Week van het Luisterboek. Doel hiervan is meer bekendheid te geven aan het luisterboek. Enige jaren werd de week georganiseerd het CPNB. De laatste jaren was de organisatie in handen van boekencommunity Hebban. Luisterrijk ondersteunt ieder jaar de Week van het Luisterboek. Afgelopen jaar was er in dit kader de campagne Luisteren is ook Lezen, zie de video hieronder.