Evolutie van de moderne mens

In een wereld die steeds onoverzichtelijker wordt, groeit het verlangen naar richting en houvast. In dit hoorcollege, gebaseerd op zijn magnum opus De actualiteit van het archaïsche, biedt Gabriël van den Brink een verrassende en filosofisch doordachte kijk op de menselijke evolutie en wat die vandaag nog voor ons betekent.

Hij verkent de volle breedte van het menselijk bestaan: van basale lichamelijke handelingen die we delen met andere primaten tot typisch menselijke bezigheden zoals het gebruik van taal, geloof en kunst. Zo ontstaat een rijk beeld van wat ons onderscheidt, maar ook van wat ons verbindt.

Het hoorcollege laat zien dat veel hedendaagse problemen terug te voeren zijn op de spanning tussen onze evolutionaire voorgeschiedenis aan de ene kant en de organisatie van het moderne leven aan de andere. Tegelijk biedt dat inzicht hoop: de wereld overkomt ons niet alleen, wij geven haar mede vorm door ons eigen handelen.

Een inspirerend hoorcollege voor iedereen die beter wil begrijpen wie wij als mens zijn en hoe we een evenwicht kunnen vinden tussen onze moderne wereld en onze diepgewortelde oorsprong.

Inhoud

College 1. Beter mensbeeld op basis van evolutionaire inzichten
H1. Thematiek en aanleiding van het boek en dit hoorcollege
H2. Filosofie van het menselijk handelen
H3. Hoofdlijnen van een evolutionaire denkwijze

College 2. Voedsel, veiligheid en voortplanting
H4. Het voeden van jezelf en naaste verwanten
H5. Waarom er nog altijd twee geslachten zijn
H6. Verschil tussen oorlog en agressief gedrag

College 3. Voelen, waarnemen en vitale expansie
H7. Het waarnemen van onze omgeving en medemensen
H8. Gevoelens zijn vaak sterker dan het menselijk verstand
H9. Samenvatting van de vitale expansie

College 4. Denken, maken en gebaren
H10. Denken als een basale menselijke handeling
H11. Menselijke productie is zeer ingrijpend veranderd
H12. Bedoelingen delen door een gebaar te maken

College 5. Spelen, leren en cognitieve expansie
H13. Ongebruikelijke patronen die we mooi vinden en bewonderen
H14. Een diersoort die alleen door te leren overleeft
H15. Samenvatting van de cognitieve expansie

College 6. Samenwerken, verbeelden en deugen
H16. Waarom de mens ten diepste een sociaal wezen is
H17. Waarom mensen altijd meer zien dan er is
H18. De meeste mensen deugen (of willen dat graag)

College 7. Leiden, rituelen en sociale expansie
H19. Leiderschap als een hoogst ambivalent avontuur
H20. Zo handelen dat de wereld enige orde vertoont
H21. Samenvatting van de sociale expansie

College 8. Zingen, spreken en schilderen
H22. Met klanken, ritmiek en gevoelens spelen
H23. Het enige dier dat gebruik maakt van taal
H24. Opkomst en neergang van schilderkunst

College 9. Vertellen, geloven en culturele expansie
H25. Ook verhalen brengen orde in de wereld aan
H26. Onzichtbare actoren die we bijzonder serieus nemen
H27. Samenvatting van de culturele expansie

College 10. Vooruitgang, moderniteit en wederkerigheid
H28. Beter nadenken over het vooruitgangsgeloof
H29. Schaduwzijden van onze moderne maatschappij
H30. Naar een filosofie van wederkerig handelen