Luistervoorbeeld

Literatuurgeschiedenis

Een hoorcollege over de geschiedenis van de Europese letteren
Auteur Joep Leerssen
Voorlezer Joep Leerssen
Speelduur 7u 52m 31s
€ 35,00

Beschrijving

In dit college wordt een overzicht gegeven van de belangrijkste perioden in de Europese literatuurgeschiedenis aan de hand van acht thema's. Deze thema's spelen in bepaalde perioden een centrale rol in de Europese literatuur, maar zij kennen ook een voorgeschiedenis en een nawerking. Zo schakelt Joep Leerssen bij een thema als natuurgevoel moeiteloos over van de Romantiek terug naar de Klassieke Oudheid en door naar de jaren zestig van de 20ste eeuw. De gekozen thema's zijn. avontuur, zuiverheid en vrouwendicht, historisch besef, classicisme en satire, natuurgevoel, realisme, vormdoorbreking, modernisme en postmoderne ironie.

De in dit college gebruikte teksten worden als pdf-bestand bij de mp3-downloads meegeleverd.

Inhoud
College 1. Zonder vrees of blaam. heldhaftigheid, ridderlijkheid en zuiverheid in en om de Middeleeuwen. Deel 1.
H1. Inleiding: literatuur als cultureel geheugen
H2. Avonturen, epiek en verhalen
H3. Helden, krijgers en ruwe bonken

College 2. Zonder vrees of blaam. heldhaftigheid, ridderlijkheid en zuiverheid in en om de Middeleeuwen. Deel 2.
H4. Zelfbeheersing en ridderlijkheid
H5. Hoofse liefde en zuivere maagden
H6. Het doorzingen van de Middeleeuwen

College 3. De macht van de pen. Renaissance en Verlichting. Deel 1
H7. Wat we verstaan onder "Renaissance" en "Verlichting"
H8. De herontdekking van Tacitus
H9. Literatuur als ordening. neo-Aristoteliaanse poëtica en classicisme

College 4. De macht van de pen. Renaissance en Verlichting. Deel 2
H10. Literaire controverses
H11. De schrijver als geweten van de samenleving
H12. Latere voorbeelden van maatschappijkritiek

College 5. Romantiek en realiteit. de negentiende eeuw. Deel 1
H13. Wat we verstaan onder "Romantiek" en "Realisme"
H14. Terug naar de Natuur
H15. Postromantisch natuurgevoel

College 6. Romantiek en realiteit. de negentiende eeuw. Deel 2
H16. De roman en de onverkwikkelijkheden van het moderne leven
H17. Realisme als normdoorbreking
H18. Realisme als melodrama

College 7. Modern, moderner, postmodernst. de twintigste eeuw. Deel 1
H19. Twee soorten modernisme
H20. ""Een systematische ontregeling van alles wat zin heeft""
H21. Vormdoorbreking, en dan?

College 8. Modern, moderner, postmodernst. de twintigste eeuw. Deel 2
H22. Spel en spelen met spelregels. Het verhaal valt uit zijn rol
H23. Intertekstualiteit. de tekst en de resonantie
H24. Spel, ernst en de tentakels van het verhaal

Details

UitgeverHome Academy
Publicatiedatum 9 november 2015
ISBN 9789085309789
Taal Nederlands
Speelduur 7u 52m 31s
Bestandsgrootte 236 MB
Formaat mp3 download en geschikt voor de Luisterrijk app

Trefwoorden

Recensies uit de pers

'De hele westerse literatuurgeschiedenis in acht uur samenvatten lijkt onmogelijk en toch weet Joep Leerssen, hoogleraar Moderne Europese Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam, dat [...] meeslepend te doen. Daarvoor moet hij met zevenmijlslaarzen door de geschiedenis: vanaf Homerus tot Primo Levi - zo'n 3.000 jaar.

Het voordeel van zo'n tempo is dat zich voor de luisteraar (in auto of de trein) scherpe lijnen aftekenen, waarop hij zich duidelijk kan oriënteren. Af en toe houdt Leerssen halt om een auteur, genre of werk meer detailleerd te bespreken, vanwege de betekenis of exemplarische karakter voor de betreffende periode.

De hoofdpersoon in Leerssens geschiedenis is de Held. In de Homerische geschriften, Keltische sagen of de Indiaase Mahabharata is dat nog de ruwe bonk die op avontuur uitgaat en zich bewijst met zijn ponteneur. In de christelijke ridderromans raakt hij beschaafd, wordt 'vrouwelijker' - aldus Leerssen - en het classicisme en de Verlichting leren hem een held te worden van ideeën. De Romantiek ontdekt het gemoed als held en het realisme zoekt het voor diens avonturen in de alledaagsheid. Tenslotte maakt het modernisme de lezer tot held van de literatuur. Op hem komt het voortaan aan om in de verwarrende tekst die de schrijver hem voorzet zijn eigen weg te vinden.

Zo schematisch als dat klinkt, zo fascinerend weet Leerssen dit verhaal te illustreren met passende citaten en voorbeelden: uit de klassieke literatuur maar ook uit de science fiction, kinderliteratuur, muziek of soap opera. Onwillekeurig verbreedt zijn college zich daarmee tot een heel cultuurhistorisch panorama.

Hoe langer Leerssen vertelt, hoe pakkender zijn verhaal wordt. Even elegant als ontspannen trekt hij onverwachte lijnen van de literaire naar de politieke geschiedenis, schetst hij in een paar woorden het klimaat van een hele eeuw of weet hij in een raak gekozen citaat juist uit de kleinste woorden de grootste betekenis te halen. Onwillekeurig neem je je onderweg voor om na thuiskomst al die werken ook stuk voor stuk zélf te gaan lezen: waarschijnlijk het hoogste wat een college Literatuurgeschiedenis bereiken kan.

[...] in de korte passages die Leerssen voorleest komt de wérkelijke kracht van grote literatuur pas tot uitdrukking. Wurgend mooi eindigt hij zijn college met de slotpassage uit Primo Levi's Het periodiek systeem. Aangrijpender nog is het einde van de zesde cd, over het realisme, dat besluit met de laatste bladzijden uit Louis Paul Boons Kapellekensbaan. Beide keren sprongen mij de tranen in de ogen - en zoiets kan je op de snelweg beter niet overkomen.' (Ger Groot, NRC Handelsblad)

Over de auteur
Photo Joep Leerssen
Joep Leerssen

Prof. dr. Joep Leerssen (1955) groeide op in Maastricht. Na zijn schooljaren aan het Henric van Veldeke College te Maastricht studeerde hij vergelijkende literatuurwetenschap en Engels aan de Universiteit van Aken. Tijdens die studie begon hij ook aan een conservatoriumstudie fluit in Maastricht. Na zijn afstuderen in Aken ging hij naar Ierland voor een promotie-studie in Anglo-Irish Studies aan het University College te Dublin. Daar voltooide hij ook zijn conservatoriumstudie en was tijdens zijn promotieonderzoek twee jaar werkzaam als beroepsmusicus. In 1986 promoveerde Leerssen aan de Universiteit van Utrecht (cum laude).

Sinds 1991 is hij hoogleraar Moderne Europese Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Hij publiceerde in binnen- en buitenland talloze artikelen en boeken over nationale stereotypen en over het verband tussen literatuur, historisch besef en nationalisme. In 2006 verscheen van zijn hand De bronnen van het vaderland, over taal, literatuur en de afbakening van Nederland in de periode 1806 - 1890. Joep Leerssen is lid van de KANW en een van de winnaars van de Spinozaprijs 2008.

Toon aanbod