De eeuw van Drees

We schrijven 1982. Willem Drees is 96 jaar oud en zit in een gemakkelijke stoel in zijn woning aan de Haagse Beeklaan. Met zijn vriend Klaas Voskuil, voormalig hoofdredacteur van Het Vrije Volk, neemt hij de inhoud van dit boek door, dat is gebaseerd op een lang interview met Koos Postema vijf jaar eerder. Lezen en schrijven gaan Willem Drees niet meer goed af, maar hij is helder van geest. Hij dicteert aanvullingen en correcties.

Willem Drees, die de leeftijd van 101 jaar zal bereiken, is een politicus die een onuitwisbare stempel op Nederland heeft gedrukt. Hij maakte twee wereldoorlogen en tal van crises mee, doorstond ze allemaal en wist telkens tot breed gedragen oplossingen te komen. Gaandeweg groeide hij uit tot - na Willem van Oranje - de Grootste Nederlander, zoals bleek uit een verkiezing in 2004.

Drees staat vooral bekend als de man die na de Tweede Wereldoorlog een doorslaggevende impuls gaf aan de oudedagsvoorziening. Dankzij een uitkering van de staat hoefden ouderen niet langer hun hand op te houden bij hun kinderen. Dat tekent hem: de staat moet zorgen voor haar burgers wanneer zij dat zelf niet kunnen. Het begrip 'verzorgingsstaat' vermeed hij liever; hij sprak bij voorkeur over 'waarborgen' voor wie die nodig heeft.

Die afweging - wat is de taak van de staat en wat kan de samenleving zelf dragen? - loopt als een rode draad door zijn leven. Op zijn achttiende werd Drees lid van de SDAP, de voorloper van de Partij van de Arbeid. Zijn politieke inzicht ontwikkelde hij verder als griffier van gemeenteraden en van de Tweede Kamer. Met zijn kennis van stenografie en Esperanto en de boeken die hij schreef toonde hij zich een man van communicatie, lang voordat sociale media bestonden.

In dit boek leest u hoe Drees' gevoel voor rechtvaardigheid al op jonge leeftijd vorm kreeg en hoe hij via de sociaaldemocratie dat ideaal gestalte gaf: als raadslid, wethouder, minister en minister-president die vier kabinetten leidde. Welke politicus kan hem dat nazeggen? Drees' woorden zijn een reis door de tijd; een reis die een eeuw omspant.

Aan dit luisterboek is een voorwoord toegevoegd van Wouter Bos, leider van de Partij van de Arbeid toen Willem Drees werd verkozen tot Grootste Nederlander na Willem van Oranje

Dit luisterboek is ingesproken door Philip Freriks - althans door een 'kloon' van zijn stem, die de uitgever samen met hem heeft geproduceerd. Dat heeft geleid tot een goed resultaat. Anno 2026 is de stand der techniek zodanig dat een kopie van een stem kan worden gemaakt waar het prettig naar luisteren is.

Er zijn twee versies van de kloon. Versie 2 is een heel herkenbare stem, die echter bij het voorlezen vrij veel foutjes maakt. Dan moet het over en dat kost tijd. Voor het leeuwendeel van dit luisterboek is daarom versie 3 gebruikt. De herkenbaarheid van die versie is minder goed, maar de uitspraak is onberispelijk. Alleen in de Introductie hoor je versie 2.

Het voorwoord door Wouter Bos is uitgesproken door een kloon van de stem van de uitgever, Peter de Ruiter. Het interview met Koos Postema is verschenen als luisterboek.

Veel luisterplezier!