Luistervoorbeeld

Godsdienstfilosofie

Een hoorcollege over religie tussen wonder en wetenschap
Auteur Herman Philipse
Voorlezer Herman Philipse
Speelduur 9u 8m 1s
€ 35,00

Beschrijving

In de afgelopen halve eeuw is Nederland geseculariseerd en hebben velen die godsdienstig waren opgevoed hun belangstelling voor religie grotendeels verloren. De mensheid als geheel seculariseert echter niet, integendeel. Vooral door de grotere vruchtbaarheid van religieuze bevolkingen zijn godsdiensten bezig aan een demografische inhaalslag, die het belang van religie in de wereld sterk doet toenemen. Doordat nieuwe technologieën de aardbol tot een dorp hebben gereduceerd en door moderne migratiebewegingen botsen de verschillende levensbeschouwingen heftig op elkaar en wordt opnieuw de vraag urgent: wat moeten we ervan denken?

Deze vraag, of beter het complex van specifieke vragen die erachter schuil gaan, is het onderwerp van de godsdienstfilosofie. Kan men ooit goede redenen hebben om geloof te hechten aan openbaringen? Wat is de waarschijnlijkheid dat zich een bepaald wonder heeft voorgedaan, zoals de opstanding van Jezus? Kunnen we goede argumenten ontwikkelen voor het bestaan van God of goden? Hoe verhoudt godsdienst zich tot wetenschappelijke kennis, zoals de evolutietheorie? Is godsdienst noodzakelijk als fundering voor de moraal? Hoe moeten we religieus taalgebruik interpreteren? Indien godsdienstige opvattingen naar alle waarschijnlijkheid onwaar zijn, hoe moeten we dan verklaren dat vrijwel alle volkeren godsdiensten kennen? Met andere woorden: wat zijn de beste wetenschappelijke verklaringen van het verschijnsel godsdienst?

Deze lezing is tot stand gekomen in samenwerking met Studium Generale Utrecht.

Inhoud

College 1. De diversiteit van godsdiensten
H1. Prolegomena
H2. De definitie van Godsdienst
H3. Het primaat van de godsdienstfilosofie

College 2. De geloofwaardigheid van openbaringen
H4. Interpretatie van openbaringen: een Pyrrhoonse Crisis
H5. Interpretatie van openbaringen: een Scaliaans Dilemma
H6. Openbaringspathologie en Cognitieve Dissonantie

College 3. De waarschijnlijkheid van wonderen
H7. David Hume's "Of Miracles"
H8. Is Hume's argumentatie een "Abject Failure"?
H9. De opstanding Christi als voorbeeld van "Collaborative Storytelling"

College 4. Natuurlijke theologie, van Paulus tot Wittgenstein
H10. A priori argumenten: het ontologisch godsbewijs
H11. a posteriori argumenten: cosmologische en teleologische
H12. De vlucht in het irrationele

College 5. Natuurlijke theologie: de Bayesiaanse benadering
H13. De Bayesiaande strategie van Richard Swinburne
H14. Ondergedetermineerdheid en het Eenvoudsbeginsel
H15. De sleutelrol van religieuze ervaring

College 6. Religie en Evolutie: het debat over Intelligent Design
H16. Voorgeschiedenis: van Plato tot Hume, Paley en Darwin
H17. De recente wederopstanding van het fysico-teleologische argument
H18. De nieuwe kleren van de keizer

College 7. De fundering van de moraal: religie of wetenschap?
H19. Klassieke funderingspogingen: een overzicht
H20. Het A-B-C model van verklaren en rechtvaardigen
H21. Morele uitdagingen voor de 21ste eeuw

College 8. De wetenschappelijke verklaring van godsdienst
H22. De veelsoortigheid van verklaringen
H23. Religie: groepsfunctioneel, bijproduct, of parasiet?
H24. Evaluatie van evolutionistische verklaringspogingen

Details

UitgeverHome Academy
Publicatiedatum 18 november 2015
ISBN 9789085309857
Taal Nederlands
Speelduur 9u 8m 1s
Bestandsgrootte 266 MB
Formaat mp3 download en geschikt voor de Luisterrijk app

Trefwoorden

Recensies uit de pers

In duidelijk verstaanbare en heldere - soms toch iets aan de rappe kant uitgesproken - teksten, gaat Herman Philipse op fundamentele wijze in op een heel breed gebied van vragen en onderwerpen die met het zo aan alles rakende fenomeen dat godsdienst is, te maken hebben. [...] Een mooi geheel voor een ieder die interesse heeft voor fundamenteel nadenken over religie. (F.M. Boon, NBD-Biblion)

Over de auteur
Photo Herman Philipse
Herman Philipse

Prof. dr. mr. Herman Philipse (1951) studeerde rechten (doct. ex. 1973) te Leiden en wijsbegeerte (doct. ex. 1974) in Leiden, Oxford, Parijs, en Keulen. Na werkzaam geweest te zijn aan de universiteit van Leuven keerde hij in 1978 naar Leiden terug waar hij in 1983 promoveerde op Edmund Husserls filosofie van de logica. In 1985 werd hij benoemd tot gewoon hoogleraar in de wijsbegeerte aan de Leidse universiteit en sinds 1 september 2003 is hij universiteitshoogleraar aan de Universiteit Utrecht. Prof. Philipse doet onderzoek op het gebied van de moderne en contemporaine wijsbegeerte, in het bijzonder de kennistheorie. Recente boeken van zijn hand zijn: Atheïstisch manifest (Prometheus, Amsterdam 1995, 1998) en Heidegger's Philosophy of Being. A Critical Interpretation (Princeton University Press, Princeton 1998).

Toon aanbod